Çek Kanunu Tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na gönderildi


Bu blog’da  Çek Yasası’nın adaletsiz olduğunu savunuyorum. Yıllardır benzer şeyleri söylerek devam ediyorum. Bu konudaki diğer internet günlüklerimi bırakarak burada devam ediyorum. Gündemde yeni çek yasası var. Uzun incelemeler sonucunda yapılan yeni yasa taslağını yayınlamıştık.  Pek çok yapısal değişiklik olmasına rağmen ana fikir değişmemiş idi.

  • Çekin karşılıksız çıktı. Şikayet edildin.
  • Savunmanın alınmasına gerek yok.  Duruşmaya katılmana gerek yok.
  • Duruşma yapıldı. Çek ödendi mi kontrol edildi.
  • Çek ödenmedi ise çek miktarı kadar para cezası verildi.
  • iki hafta için ceza ödenmez ise hapis cezası verildi.

Çek yasası ile ilginin çoğaldığını gören medya bu konuya eğiliyor. Sağolsunlarda işin doğrusunu inceleyerek yazan çok az. Bu nedenle konu ile ilgilenen hukucu üstadlarıma teşekkür ediyorum.

Ne ilginçdir ki, yeni yasada ceza anlamında bir azalma olmamasına rağmen, basın bu yeni yasayı flaş olarak duyuracaktır.  Eski hamam, eski tas …

Bugün çıkan haberleri sırayla özet olarak aktaracağım. Daha sonra yorumlarımızı iletiriz.

Aşağıdaki haber MyNet’den alıntıdır.  Yazının tümünü okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

Çek Kanunu Tasarısı TBMM Başkanlığı’na gönderildi
ANKARA (İHA) – Çek Kanunu Tasarısı TBMM Başkanlığı’na sevkedildi. Tasarıya göre hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, buna rağmen çek düzenlerse 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.
Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan çek defterlerinin içeriklerine, çek düzenlenmesine, kullanımına ve çek hamillerinin korunmalarına ilişkin düzenlemeler müstakil bir kanuna taşınıyor. Bu amaçla hazırlanan Çek Kanunu Tasarısı TBMM’ye gönderildi. Tasarıya göre bankalar, çek hesabı açılması ile ilgili olarak bu Kanunla kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken, çek hesabı açtırmak isteyenin yasaklı olup olmadığını araştıracak. Ayrıca ilgili kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni gösterecek. Bankalar, çek hesabı açtırmak isteyenlerin yasaklılık durumuna ilişkin adli sicil kayıtlarını, açık kimliklerini saptamak için fotoğraflı nüfus cüzdanı veya pasaport örneklerini, yerleşim yeri belgelerini, vergi kimlik numaralarını, tacir olanların ayrıca ticaret sicili kayıtlarını almak ve çek hesabının kapatılması halinde bunları, hesabın kapatıldığı tarihten itibaren on yıl süreyle saklamakla yükümlü olacak. Çekin karşılığının tamamen veya kısmen bulunmaması halinde, çek düzenleyenin bankaca bilinen adresleri, talebi halinde hamile verilecek.

Çek hesabı ilgilinin veya yasal temsilcisinin imzası olmadan açılamayacak. Bu hüküm, diğer banka hesapları bakımından da geçerli olacak. Çek hesabı açılmasını veya mevcut çek hesabından çek defteri verilmesini isteyen kişi, her defasında tacir olup olmadığı ve kendisi hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı bulunmadığı hususunda bankaya yazılı beyanda bulunacak. Tacir tüzel kişiler adına verilecek beyannamede ayrıca, tüzel kişinin yönetim organında görev yapan, temsilcisi olan veya imza yetkilisi olan kişilerin çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı bulunmadığı belirtilecek.

Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı bulunan gerçek kişinin, yönetim organında görev yaptığı, temsilcisi veya imza yetkilisi olduğu tacir tüzel kişiye çek defteri verilmeyecek. Çek defterleri bankalarca bastırılacak. Çek defterlerinin baskı şeklini belirleyen esaslar, Maliye Bakanlığı, Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliğinin görüşü alınarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Resmi Gazetede yayımlanacak tebliğle düzenlenecek. Tacir olan ve tacir olmayan kişilere verilecek çekler ile hamiline düzenlenecek çekler, açıkça ayırt edilebilecek biçimde bastırılacak. Hamiline düzenlenecek çekler için sadece bu çeklere ilişkin işlemlerin işlendiği ayrı çek hesapları açılacak. Hamiline düzenlenecek çeklerde, hamiline çek defteri yapraklarının kullanılması gerekecek.

Tüzel kişi adına çek düzenleyen kişinin adı ve soyadı, düzenlenen çek üzerine açıkça yazılacak. Türk Ticaret Kanunu’ndaki unsurları taşıması kaydıyla, düzenlenen çekin bu maddede yer alan koşullara aykırı olması çekin geçerliliğini etkilemeyecek. Çek hesabı, ancak sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi ya da mevduat zamanaşımı süresinin dolması üzerine kapatılabilecek.
Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenecek. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenecek. ‘Karşılıksızdır’ işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılacak. Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, talep ettiği takdirde, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için, karşılığının hiç bulunmaması halinde, çek bedeli 470 Türk Lirası veya üzerinde ise, 470 Türk Lirası, çek bedeli 470 Türk Lirasının altında ise çek bedelini, karşılığının kısmen bulunması halinde, çek bedeli 470 Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmi karşılığı 470 Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı ödemekle yükümlü olacak.

Banka, çekin karşılığının hesapta bulunmasına rağmen hamiline ödenmesinin geciktirilmesi, kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın hamile ödenmesinin geciktirilmesi hallerinde, çek hamiline, her geçen gün için binde üç gecikme cezası ödeyecek.
Hamiline çek hesabı sahiplerinin açık kimlikleri, adresleri, vergi kimlik numaraları, bu hesaplardan ödeme yapılan kişilere ait bu bilgiler ile bu kişilere yapılan ödemelerin tutarları ve üzerinde vergi kimlik numarası bulunmayan çeklere ilişkin bilgiler, ilgili bankalar tarafından, dönemler itibarıyla, Gelir İdaresi Başkanlığına elektronik ortamda bildirilecek. Bankalar, hamiline çek defteri yaprağını kullanmadan hamiline çek düzenlendiğini tespit etmeleri halinde, mevcut delilleriyle birlikte durumu, tespit tarihinden itibaren en geç bir hafta içinde Cumhuriyet Başsavcılığına ve Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmekle yükümlü olacak.

Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikayeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, bin 500 güne kadar adli para cezasına hükmolunacak. Ancak, hükmedilecek adli para cezası, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacak. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına, bu yasağın bulunması halinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının devamına hükmedecek. Bu davalar, çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı şubenin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin veya müştekinin yerleşim yeri mahkemesinde görülecek. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı ile ilgili olarak, herhangi bir adres değişikliği bildiriminde bulunulmadığı sürece ilgilinin çek hesabı açtırırken bildirdiği adrese derhal tebligat çıkarılacak. Adresin bankaya yanlış bildirilmesi veya fiilen terkedilmiş olması halinde de, tebligat yapılmış sayılacak.

Adalet Bakanı Sadullah ERGİN

Adalet Bakanı Sadullah ERGİN

Karşılıksız kalan bir çekle ilgili olarak yapılan soruşturma veya kovuşturma neticesinde Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına, mahkeme tarafından, beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın düşmesi veya davanın reddine karar verilmesi halinde, aynı kararda, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına da karar verilecek.
Tacirin ticari işletmesiyle ilgili iş ve işlemlerinde, tacir olmayan kişinin çek defterini kullanarak çek düzenleyen ve düzenleten kişi 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Tacir olmayan kişiye tacir kişiye verilmesi gereken çek defteri veren banka görevlisi hakkında 50 günden 150 güne kadar adli para cezasına hükmolunacak. Bankaya gerçek dışı beyanda bulunan kişi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Beyanname almadan veya beyannameye rağmen, hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı bulunan kişiye veya bu kişinin yönetim organında görev yaptığı veya temsilcisi ya da imza yetkilisi olduğu tüzel kişiye çek defteri veren banka görevlileri 50 günden 150 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak. Kısmen veya tamamen karşılığı bulunmayan çekle ilgili olarak, talebe rağmen, karşılıksızdır işlemi yapmayan, karşılığı tahsil edilmek üzere bankaya ibraz edilen çekin karşılığının hesapta mevcut olmasına rağmen, hamile ödemede bulunmayan banka görevlisi, şikayet üzerine 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, buna rağmen çek düzenlerse, fiil daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi adına çek hesabı açan banka görevlisi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.

Ahmet İyimaya

Ahmet İyimaya

Reklamlar

19 responses to “Çek Kanunu Tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na gönderildi

  1. merakla bekliyoruz çek yasasını bilenler yazsınne zaman çıkacağını

  2. çek yasası nezaman çıkacak

  3. meclise verilen yeni çek yasası ne zaman çıkar acaba bilen yada tahmin eden varmı

  4. 2008 31 aralık tarihine kadar yeni yasanın çıkmaması sonucu bu cezaların düşeceğini savunuyor hukukçu prof.ler.tabii ki uygulamalar farklı.ben şunu öğrenmek istiyorum.bu yasa çıkmadığı için 6 aylık itiraz süresinden bahsediliyor.bu sürede kanun çıkmaz da 6 ayı geçerse bu aradaki davalar boşlukta ve geçersiz mi olacak.ben böyle anladım.siz ne dersiniz ?yeni yasa çıktığında eskilere uygulanamayacağından -/-bu arada yargıtayın verebileceği emsal kararla gerideki davaların düşüceğini anladım.dolayısıyla tahliyeler ve davaların düşmesi sözkonusu olabilir mi ?

    • Merhaba Alper,

      Benim öngörüm vardı. Sanırım onu soruyorsun.

      işin siyasi yanını düşünüyorum. Haziran.2009’da yeni yasa çıkar ve eş zamanlı olarak yargıtay bir içtihat yayınlar ise,
      Bu tarihe kadar olan tüm davalar düşmüş olacak.
      Bunda hemfikiriz.

      Alacaklıların yeniden şikayetde bulunması gerekecek. Çünkü yeni yasada açıkca belirtilmiş. Bu yasa eski davaları bağlamaz deniliyor.

      karşılıksız çek şikayeti için altı ay şikayet süresi vardır.

      Dolayısıyla 2008 ve öncesi çekler tekrar şikayet edilemez.

      Bu şekilde fazla ses çıkartmayan bir çözüm tercih edilmiş olabilir.

      Şunu unutmamak gerekiyor. Karşılıkız çek için şikayetler ve davalardan bahsediyorum. Her zaman içn başka çek ile doğan ilişki için başka ceza davaları açılabilir.

      anlatamadığım bir kısım varsa, lütfen tekrar sor.

      görüşmek üzere.

  5. admın ya faruk erdem guya bıze destek yazılar yazıyordu demek oda fosmuş

    • merhaba,

      çeşitli zamanlarda bu konuda yazılar çıkıyor. Fakat dikkat ediniz.
      -çıkan haberler gözyaşı ağırlıklı, ekonomi bozuldu çekimizi ödeyemedik, af istiyoruz haberleridir.

      Ben
      – zaten “kasıt olmadan karşılıksız çek suçu” nun cezası hapis olamazı savunuyorum.
      -3167 ‘e göre verilen tüm cezalar şu anda geçersizdiri savunuyorum.
      -Af yetmez, cezalar kalkmalıdır diyorum.

      Güzel ülkemde, ticaret yapmak suç olmamalıdır. Tacirin özgürlüğü, ticaretin teminatıdır.

      sağlıcakla kalınız.

  6. arkadaşlar dünku takvım gazetesını okudunuzmu faruk erdem yazmış MÜJDE demış hapis cezaları kalkıyor diye başlık atmış alttada borcunu faizınle beraber ödemeyene hapis cezası var demış FARUK ERDEM güya çek mağdurlarınla ilgılı yazı yazan kışı hapis cezasının kalkmasını isteyen kışı hapıs cezasını müjde başlığıyla verıyor acaba dünkı yazıyı kendısı yazmadımı veya bugüne kadar yazdığı yazıları bılmedenmı yazdı sıze bır anket sorusu FARUK ERDEM BU KADAR BILINCSIZ BIR YAZARMI

    • Merhaba Can ATAK,

      çek yasası ile ilgili yanlış bilgilendirme miktarı çok fazla.

      basındaki köşe yazarlarıda sanırım bunlardan etkileniyorlar.

      esen kalınız.

  7. günaydın herkese varmı bir gelişme acaba

  8. banka ve finans lobilerinin devlet uzerinde ne kadar etkili oldugu bir kez daha gozler onune serildi medya dahil herkez bu konuyu halkin tepkisini cekmeden kopyala yapistir mantigi ile isliyor diyecek hicbirsey yok bu yasa eskisinden daha beter sekilde geliyor bu memlekete cok yazik

    • merhaba Hakan,

      Yasada radikal değişiklik beklemiyorduk. Bunun pekçok nedeni var. En önemlileri bankacılık lobisi ve işin aslını bilmeyen “bazı” vekillerdir.

      biz bununda, iyileşme sürecinin bir aşaması olduğuna inanıyoruz. İş çözülecektir.

      esen kalınız.

  9. yokkı zaten mağdur arkadaşım yalnızca üst sınır 5 yılken 3 yıla düşmüş

    • cezalarda bir azalma eğilimi görülüyor. Fakat radikal bir değişiklik yok.

      • 2002 den önceki davalar çin infazda 200 tl/gün hesaplanıyor. bu durum yeni yasayla değşir mi?

        • 2005 ten önceki davalar için. yanlış yazdım pardon.

          • BASIN AÇIKLAMASI İSTANBUL MV. VE CHP GRUP BAŞKANVEKİLİ KEMAL KILIÇDAROĞLU’NUN TÜRK TELEKOM’A İLİŞKİN BASIN AÇIKLAMASI
            Cuma, 07 Kasım 2008 19:36
            Değerli Basın Mensupları,

            21 Ekim 2008 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde bir ilan yayınlandı. Bu ilana göre Türk Telekomünikasyon A.Ş önümüzdeki hafta, yani 14. Kasım. 2008 tarihinde Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı yapacak… Bu Genel Kurulda yeni yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile murahhas azalar seçilecek…

            Bu vesile ile bir özelleştirme başarısı olarak AKP İktidarınca kamuoyuna sunulan, ama bugün geldiğimiz noktada şaibeli bir özelleştirmenin bütün unsurlarını taşıyan bu yapı ile ilgili bazı gelişmeleri kamuoyunun dikkatine sunmak istiyoruz…

            Değerli Basın Mensupları,

            Önce şu gerçeğin altını çizelim ve Hükümetten bazı konularda bizi aydınlatmasını isteyelim… Türk Telekom’un özelleştirilmesi sonrasında ciddi anlamda düşürülen Kurumlar Vergisi oranı bugüne kadar Türk Telekom’un yeni sahibi Oger Telekom firmasına milyonlarca dolarlık ek maddi menfaat sağlamıştır… Şimdi Hükümete sormak gerekiyor. “Niçin kurumlar vergisi oranını özelleştirmeden önce indirmediniz de, özelleştirme bittikten sonra indirdiniz? Bunun karşılığında kim ne kadar çıkar sağladı? Sağlanan bu çıkar, birilerinin sermaye payı olarak mı düşünülmüştür?” Türk Telekom’un özelleştirmesi sırasında Hariri ailesine ve bu aileye ait Oger Telekom’a büyük katkıları olduğu ileri sürülen Sayın Abdullah Tivnikli’nin, AKP Hükümeti üzerinde büyük bir etki sahibi olduğu söylenmektedir. Son olarak Oger Telekom’un yüzde 35’inin Suudi Arabistan Kralının sahip olduğu Saudi Telecom Company’ye satılmasında Sayın Abdullah Tivnikli’nin ön planda olduğu Suudi Arabistan medyasında yer almıştır. Konu ile ilgili bir fotoğrafı bilginize sunuyorum (Ek:1). Herhalde bu nedenle olacaktır ki, kendisine bazı çevrelerce “Becerikli Abdullah” da denmektedir… Bugüne kadar isminden pek söz edilmeyen Sayın Abdullah Tivnikli’nin Türk Telekom hisselerinin önemli bir miktarını başkaları adına yedi emin olarak muhafaza ettiği söylenmektedir. Devlet büyükleri ile bu şekilde fotoğraflara girebilen ve birlikte seyahat edebilecek güçteki bu şahsın Türk Telekom özelleştirme sürecindeki rolü mutlaka sorgulanmalıdır…

            Bu bağlamda, iddia edilen gizli ortaklık payı dışında, Sayın Abdullah Tivnikli’ye şirket yönetiminde, her yıl yaklaşık bir milyar dolarlık yatırım pastasının dağıtımında ve insan kaynakları politikasının belirlenmesinde gibi ayrıcalıklar verilmiştir? Tüm bu işlemlerin yerine getirilmesinde Sayın Abdullah Tivnikli; Yönetim Kurulu üyeleri Paul Doany, Rıza Metin Ercan, Emin Başer ve İbrahim Şahin aracılığı ile şirketi istediği şekilde yönlendirmeye çalışmakta mıdır? İcra ve Yönetim Kurulu üyesi Sayın Rıza Metin Ercan’ın yönetim kuruluna atanmasında Sayın Abdullah Tivnikli etkili olmuş mudur?

            Bir başka önemli soru da şudur?

            Hariri’lerin ellerinde bulundurdukları Türk Telekom hisselerinin bir bölümünün, Suudi Kralının sahip olduğu Saudi Telecom Company’nin satın alması için, Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül bir davet mektubu yazmış mıdır? Bu davet mektubunu Sayın Abdullah Tivnikli Suudi Krallık yetkililerine vermiş midir?

            Değerli Basın Mensupları,

            Özelleştirme sonrasında, mülkiyeti Türk Telekom’a ait iki Audi A8 (06 AY 8245 ve 06 BE 4312 plakalı); bir Mercedes Vito (06 AT 8702); bir Volvo (06 BA 9499 plakalı) binek otomobil Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım’a, bir Honda Accord marka (06 AR 3750) araba da Ulaştırma Bakanı’nın eşine tahsis edilmiş midir? Tüm bu arabaların kasko, vergi, bakım ve benzin harcamaları ne amaçla Türk Telekom tarafından karşılanmıştır? Bu tür bir tahsisat ve harcama TC. Hükümeti ile Oger Telekom şirketi ile yapılan ortaklık sözleşmesinin bir zorunluluğu mudur? Yoksa söz konusu tahsisat ve harcama halen şirket içinde Ulaştırma Bakanı’na yakın olduğu için etkili olduğu ileri sürülen Türk Telekom Genel Müdürü Yardımcısı Şükrü Kutlu tarafından mı gerçekleştirilmiştir?

            Değerli Basın Mensupları

            Başbakanlık Müsteşarı Sayın Efkan Ala, Ojer Telekomünikasyon A.Ş.’yi temsil etmek üzere Türk Telekom’a Denetim Kurulu üyesi seçilmiştir. Bir Başbakanlık Müsteşarı, hangi gerekçeyle bir yabancı firmanın temsilcisi olarak denetim işlevini üstlenir? Bunun yasal olarak bir engeli olmasa dahi, akıl ve mantıkla bağdaşır bir yönü var mıdır? Türkiye Cumhuriyeti Devletinin en yüksek devlet memuru olan Sayın Müsteşar denetim görevini yaparken, yabancı firma olan Ojer Telekom yetkililerinden mi talimat alacaktır? Başbakanlık Müsteşarının hangi gerekçeyle Hazine temsilcisi olarak atanmadığının da bilinmesine ihtiyaç vardır (Ek: 2). Bu belgede TRT Genel Müdürünün o dönemde üstlendiği diğer görevleri de açıkça görüyoruz…

            Değerli Basın Mensupları,

            Şimdi Parlamentonun gündeminde “Bazı Varlıkların Milli Ekonomiye Kazandırılması” Yasa Tasarısı var… Bu Tasarı acaba, özelleştirme komisyonculuğu yapanların Dubai’deki paralarına, hatta Sayın Başbakan’ın deyimiyle “zuladaki paralarına” yasallık kazandırmak için mi yasalaştırılmak isteniyor?

            14 Kasım 2008’de yapılacak olan Genel Kurul’da seçilecek olan yönetim ve denetim kurulu üyelerinin kimlikleri bize gizli ortaklığın perdesini de aralayacaktır…

  10. bu haberlerin mağdurlarla çok ilgisi yok gibi…ilgili madde göremedim ben…

Yorum yaparak destek olabilirsiniz

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s