AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİNİN ÖNEMLİ MADDELERİNİN KISACA DEĞERLENDİRİLMESİ


 
AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİNİN ÖNEMLİ MADDELERİNİN KISACA DEĞERLENDİRİLMESİ

Av. Aydeniz Alisbah Tuskan ,       İstanbul Barosu Kadın Hakları  Komisyonu Başkanı

 

3 Eylül 1953’de yürürlüğe giren insan hakları Avrupa sözleşmesini Türkiye 18 Mayıs 1954 de 9. Devlet olarak kabul etmiştir. Sözleşmenin temeli Birleşmiş Milletlerde 1948 ‘de kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesidir. Türkiye, Birleşik Krallık, Danimarka, Almanya, İrlanda, İsveç, İzlanda, Lüksemburg ve Norveç’ten sonra sözleşmeyi onaylamıştır. Ülkemiz bireysel başvuru hakkını1987’de  İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin yargı yetkisini ise 1989 da tanımak suretiyle sözleşme sistemine dahil olmuştur. Bu sözleşmenin esası demokratik ve siyasal rejimi çerçeve almasıdır. 
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde gelişen hukukun en önemli özelliklerinden biri “Baskın taraf egemenliği” nden uzaklaşarak” denge” ye yönelik bir sisten kurmaktır. İnsan hakları evrenseldir. Bu evrensellikte bu denge sağlanırsa hukukun temeli olan adalet sağlanabilecektir.  

Madde 1 : İnsan hakları demokratik rejimin alt yapısıdır. Hukukun üstünlüğü esastır. Türkiye çağdaşlaşma projesine devam ederken Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde yer alan ilkeleri esas olarak demokrasinin yüksek standartlara ulaşmasını hedef almaktadır. İnsan hakları ve özgürlükler ortak uluslararası güvenceye kavuşmuştur. İnsan hakları gerçekten demokratik bir rejimin alt yapısıdır. İnsan devletten önce gelir. Sözleşmenin esası ve temeli insan odaklıdır. Avrupa Konseyi üyeleri bu sözleşmeyi yapmakla sıkı bir işbirliği yaparak insan hak ve temel özgürlüklerinin korumasını ve geliştirmesini amaçladılar. Yargı bağımsızlığı ,yargı güvencesi ve özerk kurumların korunması bu sistem içinde önemlidir .
 Bu sözleşme bir hukuk metnidir ve sınırları nedir diye sorarsak? Avrupa’da anayasal bir düzen vardır. Temel öğe demokrasidir. Bu düzende siyasal partiler demokrasiyi tehdit etmez. Tehdit  ediyorsa siyasal  partilerin kapatılması söz konusu olur.

Madde 2  Yaşam Hakkı: En temel insan hakkıdır. Yaşam hakkı sadece korunmaz. Son vermenin hangi koşullarla haklı olabileceğini de düzenlemektedir.  Kasıt ve ihmal sonucu meydana gelen tehditlerin yasa ile cezalandırılması ön görülmektedir. İhlaller devletin sorumluluğuna yol açar. İdam cezası da bu ülkelerde kaldırılmıştır. Bu protokolü sadece Rusya ve Ermenistan imzalamamıştır.

Türkiye 15.1.2004 de bu protokolü onayladı. Protokolde savaş sırasında da idam cezası kaldırılmıştır. Devlet yaşam hakkına saygılı olmalı ve bu hakkın zarar görmesini önlemelidir. Bizde yaşam hakkı anayasamızın 17. maddesinde düzenlenmiştir. Devlet bu hakların gerçekleştirilmesinden adalet ve güvenlikten de sorumludur. Bunlar sağlanmazsa hukuk devleti zedelenir. Kişi kendi kendine üçüncü kişilere   ve topluma karşı korunmalıdır. Esas budur. Bu madde ile ilgili olarak   tartışılan en önemli  konulardan biri kürtajdır.

Madde 3 İşkence ve Kötü Muamelenin Önlenmesi: Tutuklu ve hükümlünün sanığın insan onuruna yakışır bir muameleye tabi tutulması gerekir. Türkiye Uluslararası platformda bu konuda eleştiri almıştır. İşkenceyi devlet polisin eğitimsizliğine bağlayamaz. Münferit olaylar olarak değerlendirilmemelidir. Yok edilmesi için bütün demokratik güçlerin işbirliği yapması gerekir. İşkence insanlık suçudur.

Madde 5 Özgürlükler ve Güvenlik Hakkı: Herkesin bu hakkı vardır. Kamu düzeni adına yasal sınırlamalar dışında hiç kimse özgürlüklerinden yoksun bırakılamaz. Kişi özgürlük ve güvenliği anayasamızda ve yasalarda güvence altına alınmıştır. Anayasanın 19. maddesinde yakalama süresi, tutuklamanın şüpheli yakınlarına derhal bildirilmesi, haksız tutuklamalara tazminat ödenmesi hususu konularında değişiklik yapılmıştır. 

Madde 6 Adil Yargılanma Hakkı:
Herkes kişisel hak ve yükümlükleriyle hakkındaki bir suçlamanın karara bağlanmasında hukuken kurulmuş bağımsız ve tarafsın bir yargı yeri tarafından makul bir sürede adil ve aleni olarak yargılanma hakkına sahiptir. Karar aleni olarak açıklanır.
Cezai bir fiille suçlanan kimse hukuka göre suçlu olduğu kanıtlanıncaya kadar masum sayılır.
Cezai bir fiil ile suçlanılan kimse asgari şu haklara sahiptir.
a. kendisine karşı yöneltilen suçlamanın niteliği ve konusu hakkında anlayabileceği dilde ve ayrıntılı olarak derhal bilgilendirme,
b. Savunmasını hazırlamak için yeterli zamana ve kolaylıklara sahip olma ve savunma yapabilme,
c. İddia tanıklarını sorguya çekme ve çektirme
d. Mahkemede kullanılan dili anlaşılmıyorsa bir çevirmenin yardımından ücretsiz yararlanma haklarına sahiptir.

Madde 7   Eğitim hakkı:
Hiç kimse eğitim hakkından yoksun kılınamaz. Herkes için belli bir süre temel eğitim olmalıdır. Din ve laik eğitim konusunda fazla açıklık yoktur. İnsan hakları eğitiminin hedefi de insan onurunu korumaktır. İnsan hakları bağımsız bir ders olmalıdır. Anayasamızın 42.maddesinde kimsenin bu haktan yoksun bırakılamayacağı belirtilmiştir.

Madde 8 Özel ve Ailevi Hayatın Korunması:
Evlenme ulusal hukukta belli koşullara bağlıdır. Aile hayatına müdahale edememe anlayışı negatif, bireylerin ve ailenin korunması pozitif anlayıştır. Özel hayatın gizliliği bazı kriterlerle sınırlanmıştır. Genel ahlak, genel sağlık vs.
Bilgi edinme yasası önemli bir gelişmedir. Anayasamızın 12.  Maddesinde bu  hak güvence altına alınarak 41.madde de aile toplumun temeli olarak belirtilmiştir.

Madde 9 Vicdan, İnanç ve Din Özgürlüğü:
Herkes bu özgürlüklere sahiptir. Dinsel ödev ve törenler yoluyla dinini açığa vurmayı sağlar. Kamu düzeni, genel ahlak, sağlık vs. gibi nedenlerle kısıtlanabilir.
Madde 10 İfade Özgürlüğü:
Kişinin gelişimini etkileyen en önemli özgürlüktür. Temel ihtiyaçtır. Basının bilgi ve haber alma ihtiyacını gidermeye yöneliktir. Temel özgürlüklerin omurgası budur.

Madde 11 Dernek ve Toplantı Özgürlüğü:
Kamuya açık ve kapalı yerlerde toplanma özgürlüğü toplumda önemli bir özgürlüktür.

Madde 14 Ayırımcılık Yasağı ve Eşitlik İlkesi:
Biz kadınları ilgilendiren her türlü , dolaylı dolaysız ayırımcılığı yasaklayan bir maddedir . demokrasilerde temel ilkedir. Cinsiyete dayalı ayırımcılık eşitlik ilkesini zedelemektedir. Cins, renk , ırk , dil, din , siyaset ve benzeri düşünce bu madde kapsamındadır.1970’li yıllarda BM içinde kadınlara karşı ayırımcılıkla mücadele çalışması başladı. 1985 yılında CEDAW ( Kadınlara Karşı Her Türlü Ayırımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi ) imzalandı. Türkiye o yıllarda Medeni Kanununda evlilikle ilgili maddelerde tam eşitlik sağlamadığı için bu  sözleşmeyi çekinceli olarak imzaladı. Daha sonra bu çekinceleri kaldırarak Yeni Türk Medeni Kanunu yürürlüğe girdi. Günümüzde hala  kız çocuklarını okutma kampanyaları başlatılarak eğitimde eşitlik sağlanmaya çalışılmaktadır. Namus cinayetlerine ilişkin hükümler yürürlükten kaldırılarak Yeni Türk Ceza Kanunu ile bu konuda da eşitlik sağlanmıştır. Yasalarda sağlanan eşitlik anlayışı geliştirilerek toplum yaşamında yaygınlaştırılmaya çalışılmalıdır. 

İKTİSADİ VE SOSYAL HAKLAR
Sosyal haklar, Çevre hakkı, Mülkiyet hakkı vs. haklardır.

SEÇİM HAKKI
Politik hayatın olmazsa olmazıdır. Çoğulculuk olmazsa demokrasi olmaz. Seçimlerde gizli oy hakkı esastır. Seçimler makul aralıklarla halkın düşüncelerinin temsil edildiği şekilde ve serbestçe yapılmalıdır.

Önerdiğim yazılar

Reklamlar

5 responses to “AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİNİN ÖNEMLİ MADDELERİNİN KISACA DEĞERLENDİRİLMESİ

  1. bütün bunlara inanıp yapılacakmış yada kararlar uygulanacak gibi gösteriliyor gibi görünüyor
    çünkü yanlış giden bir şeyler var bunlar açıklığa kavuşturulmuyor sebebi cok basit örnek bir memur 22 gün çalışıp 1500 tl almakta bir işçi 26 gün çalımakta 1000 tl almakta işte burada nasıl ters giden buysa geri puroblemlerde bunun gibi biraz kafayı çalıştırırsak anlarız bir örnek daha yurt dışında okuyan tıpçı avukat mühendis vs bizim türkiyede okuyan başka konumu okuyor hayır aynıdır peki neden hep avrupalıları övuyoruz bütün dünya derki bizler akılllı türkler beceriksiz neden bizler okurken yanlış kitapmı okuttular heralde anlamışınızdır ben 45 gün raporluydum ve 1 aydır rapor parasını alamıyorum bu yüzden turcell 120 tl faturayı ödeyemedim bu yüzden cezalı fatura gönderdiler toplamı 1000 tl ne olacak şimdi beni icraya vereceklermiş bende ssk yı verecem işte türkiyenin durumu kimkime dumduma.

  2. bu süper olmuş

  3. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine tam uygun bir çek yasası istiyoruz.

    —————————
    bir umudumuz sizdeydi sayın Kılıçdaroğlu.
    oysa son dönemde medyadaki demokrasi tartışmaları içinde hep sizi görmüştük,
    size bu tavrınızdan dolayı “gandi kemal” bile dedik
    umutlarımızı karartmayınız
    çek mağdurları ilginizi bekliyor

    insan haklarıyla insandır.

    insan hakları hemen şimdi

    Sayın Kemal KILIÇDAROĞLU ; küresel ve yerel çıkar odaklarının baskısı ile ezilen çek mağdurları yardım istiyor. Çek Mağdurları sizi bekliyor.

    Çek Mağdurları, Burhan İŞCAN ve Av. Rahmi OFLUOĞLU sizi ziyaret ettiklerinde konu ile ilgilenme sözü vermiştiniz.

    Sözünüzü tutmanızı bekliyoruz.

    —————————————-
    Sayın Adalet Komisyonu üyeleri,

    Çağdaş bir çek yasası gerekmektedir.

    Durumu bilgilerinize sunarız.

    Ahmet İyimaya Başkan , Adalet ve Kalkınma Partisi, Ankara
    Hakkı Köylü Başkanvekili , Adalet ve Kalkınma Partisi, Kastamonu
    Mehmet Emin Ekmen Sözcü , Adalet ve Kalkınma Partisi, Batman
    İlknur İnceöz Katip , Adalet ve Kalkınma Partisi, Aksaray
    Ahmet Aydın , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Adıyaman
    Zekeriya Aslan , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Afyonkarahisar
    Yılmaz Tunç , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Bartın
    Mehmet Tunçak , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Bursa
    Mehmet Salih Erdoğan , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Denizli
    Celal Erbay , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Düzce
    Veysi Kaynak , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Kahramanmaraş
    Ali Öztürk , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Konya
    İhsan Koca , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Malatya
    Mustafa Hamarat , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Ordu
    Yahya Akman , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Şanlıurfa
    Halil Ünlütepe , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Afyonkarahisar
    Turgut Dibek , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Kırklareli
    Ali Rıza Öztürk , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Mersin
    Rahmi Güner , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Ordu
    Ali İhsan Köktürk , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Zonguldak
    Hamit Geylani , Üye, Demokratik Toplum Partisi, Hakkari
    Osman Ertuğrul , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Aksaray
    Metin Çobanoğlu , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Kırşehir
    Rıdvan Yalçın , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Ordu

    ———————————————–
    Sayın Anayasa Komisyonu üyeleri, sizlerden çağdaş bir çek yasası için çalışmalarınıza devam etmenizi rica ediyoruz.,

    Burhan Kuzu Başkan , Adalet ve Kalkınma Partisi, İstanbul
    Güldal Akşit Başkanvekili , Adalet ve Kalkınma Partisi, İstanbul
    Ayşe Nur Bahçekapılı Sözcü , Adalet ve Kalkınma Partisi, İstanbul
    Ayhan Sefer Üstün Katip , Adalet ve Kalkınma Partisi, Sakarya
    Mehmet Daniş , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Çanakkale
    Mahmut Durdu , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Gaziantep
    Hacı Hasan Sönmez , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Giresun
    Haydar Kemal Kurt , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Isparta
    Mevlüt Akgün , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Karaman
    Hasan Kara , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Kilis
    Hüsnü Tuna , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Konya
    İsmail Bilen , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Manisa
    Enver Yılmaz , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Ordu
    Suat Kılıç , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Samsun
    Mustafa Çetin , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Uşak
    Atila Emek , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Antalya
    Mehmet Ali Özpolat , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, İstanbul
    Atilla Kart , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Konya
    Şahin Mengü , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Manisa
    İsa Gök , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Mersin
    Aysel Tuğluk , Üye, Demokratik Toplum Partisi, Diyarbakır
    Süleyman Nevzat Korkmaz , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Isparta
    Faruk Bal , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Konya
    Behiç Çelik , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Mersin

    ————————————————

    Sayın İnsan Hakları İnceleme Komisyonu üyeleri,

    çek yasası nedeniyle insan hakları ihlalleri yaşanmaktadır. Çek yasasına katkılarınızı bekliyoruz.

    Mehmet Zafer Üskül Başkan , Adalet ve Kalkınma Partisi, Mersin
    Halide İncekara Başkanvekili , Adalet ve Kalkınma Partisi, İstanbul
    Mehmet Ekici Başkanvekili , Milliyetci Hareket Partisi, Yozgat
    Abdurrahman Kurt Sözcü , Adalet ve Kalkınma Partisi, Diyarbakır
    Ayşe Jale Ağırbaş Katip DSP İstanbul
    Ahmet Koca , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Afyonkarahisar
    Kazim Ataoğlu , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Bingöl
    Mehmet Ocakden , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Bursa
    Murat Yıldırım , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Çorum
    Mithat Ekici , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Denizli
    Mustafa Ataş , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, İstanbul
    Erdal Kalkan , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, İzmir
    Fatih Arıkan , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Kahramanmaraş
    Ahmet Gökhan Sarıçam , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Kırklareli
    Kerim Özkul , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Konya
    Cemal Yılmaz Demir , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Samsun
    Ali Rıza Ertemür , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Denizli
    Çetin Soysal , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, İstanbul
    Ahmet Ersin , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, İzmir
    Malik Ecder Özdemir , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Sivas
    Akın Birdal , Üye, Demokratik Toplum Partisi, Diyarbakır
    Şenol Bal , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, İzmir
    Gürcan Dağdaş , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Kars

    ————————————————-

    Sayın Sanayi ve Ticaret komisyonu üyeleri,

    Türk Ticaret hayatı çek yasası aksaması nedeniyle darbe almaktadır. Bir hukuk depremi yaşanmaktadır.

    Soner Aksoy Başkan , Adalet ve Kalkınma Partisi, Kütahya
    Hasan Angı Başkanvekili , Adalet ve Kalkınma Partisi, Konya
    Mahmut Mücahit Fındıklı Sözcü , Adalet ve Kalkınma Partisi, Malatya
    Osman Coşkun Katip , Adalet ve Kalkınma Partisi, Yozgat
    Ahmet Edip Uğur , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Balıkesir
    Kutbettin Arzu , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Diyarbakır
    Metin Kaşıkoğlu , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Düzce
    İbrahim Halil Mazıcıoğlu , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Gaziantep
    İsmail Katmerci , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, İzmir
    Eyüp Ayar , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Kocaeli
    Bayram Ali Bayramoğlu , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Rize
    Hasan Ali Çelik , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Sakarya
    Afif Demirkıran , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Siirt
    Mustafa Cumur , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Trabzon
    Kayhan Türkmenoğlu , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Van
    Fazlı Erdoğan , Üye, Adalet ve Kalkınma Partisi, Zonguldak
    Tacidar Seyhan , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Adana
    Hüsnü Çöllü , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Antalya
    Ergün Aydoğan , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Balıkesir
    Mehmet Ali Susam , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, İzmir
    Mehmet Şevki Kulkuloğlu , Üye, Cumhuriyet Halk Partisi, Kayseri
    Mehmet Nezir Karabaş , Üye, Demokratik Toplum Partisi, Bitlis
    Yılmaz Tankut , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Adana
    Cemaleddin Uslu , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Edirne
    Alim Işık , Üye, Milliyetci Hareket Partisi, Kütahya

    ********

    Kemal KILIÇDAROĞLU, Sadullah ERGİN, Zafer ÇAĞLAYAN ve Ayşe ARMAN için açık mektup kampanyamıza destek veriniz. Çek yasası nedeniyle yaşanan insan hakları ihlallerinin durdurulmasını talep ediyoruz.

    ****

    Yaşasın tam bağımsız ve adil Türk Yargısı !
    Yaşasın tam bağımsız Türkiye !
    Yaşasın demokrasinin bekçisi, bağımsız Türkiye Büyük Millet Meclisi !

    insan haklarıyla insandır. İnsan hakları hemen şimdi !

    ***

    Bu bir “sivil direniş” dir. TC Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinden doğan haklarımızın, örgütlü olarak kullanılmasından ibaretdir.
    Bu bir “yurttaş hareketi” dir. Benzerleri Türk tarihinde yaşanmıştır : Tramvaycılar grevi, İpek işcileri grevi, Paşabahçe grevi, Askeri mahkemelere direnen anneler, Bergama köylüleri direnişi

    • Mortgage yasa tasarısı konusunda CHPnin görüşleri nelerdir?
      Cuma, 04 Ağustos 2006 19:58
      Soru : 1. Mortgage yasa tasarısı konusunda CHP’nin görüşleri nelerdir? Tasarı bu haliyle Türkiye’de başarıyla uygulanıp konut sorununa çözüm olabilir mi?

      Yanıt : Mortgage sisteminin başarısı için bazı asgari koşulların oluşması gerektiği açıktır. Örneğin enflasyon oranının yüzde 5’lerin altına düşmesi ve bu düşüşün kalıcılığı gibi… Bunun yanında ekonomik istikrar ve uzun vadeli kredi kullanımında bankaların geleceği sağlıklı görmeleri de büyük önem taşımaktadır. Bugün ekonomide geldiğimiz noktada mortgage sistemi için uygun koşulların oluştuğunu söyleyebiliriz. Nitekim, bankaların konut alımında kullandırdıkları kredilerin faiz oranlarını düşürmeleri bu açıdan önemlidir. Ancak, TBMM’ye gönderilen tasarıda, mortgage sistemini uygulayan ülkelerde var olan bazı vergi avantajlarının bu tasarıda yer almadığını görüyoruz. Oysa mortgage sisteminin başarısı için bu vergi avantajının sağlanması gerekiyor. Bu yapılmadığı takdirde, sistemin uygulamada bekleneni vermeyeceği açıktır. Tasarının hazırlanması aşamasında, Sermaye Piyasası Kurulunun bu yöndeki haklı talepleri, Maliye Bakanlığınca görmezden gelinmiştir. Ama tasarı Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldüğünde, bu dilekleri gündeme getireceğiz. Çünkü yurttaşın daha düşük bedelle konut edinmesinin yolunun açılması gerekiyor.

      Kaldı ki, mortgage sisteminde vergi avantajlarına karşı çıkan Maliye Bakanlığının, olayı çok dar bir pencereden gözlemlediği kanısındayım. Çünkü bu sistemi sağlıklı çalıştırabilirsek, inşaat sektöründeki kayıtdışına da ciddi önlemler getirebiliriz. Sanırım bu konuları önümüzdeki günlerde daha ayrıntılı tartışacağız…

      Soru : 2. Yabancılara mülk satışını kolaylaştıran yasanın Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmesiyle yasal bir boşluk doğdu. Yeni yasa ne zaman Meclisten geçecek? CHP’nin bu tasarıyla ilgili görüşleri nelerdir?

      Yanıt : Yabancılara taşınmaz satışı ile ilgili olarak yasa tasarısı Parlamentoya geldiğinde, bu tasarının bu şekliyle yasalaşmasının uygun olmayacağını, bunun içinde Anayasaya aykırılıkların bulunduğunu ısrarla dile getirdik. Ama maalesef, AKP Parlamentodaki oy çoğunluğuna dayanarak, eleştirilerimizi dikkate almadı ve tasarıyı yasalaştırdı. Aslında bu tutum, AKP’nin demokrasiyi nasıl ve ne şekilde yorumladığını gayet iyi gösteriyor. Bugün geldiğimiz noktada CHP’nin haklılığı Anayasa Mahkemesi kararlarıyla ortaya çıkmıştır. Tasarıda, hak ve özgürlükleri kısıtlamaya dönük düzenlemeler vardı. Yine tasarı da karşılıklılık (mütekabiliyet) ilkesine aykırı düzenlemeler vardı.

      Yeni yasa tasarısının ne zaman Parlamentoya geleceğini soruyorsunuz? Bunu muhalefet partisi olarak bizim bilme ve zamanlamasını belirleme konusunda olanağımız yok. Ancak yeni tasarının bürokratik aşamalarının büyük ölçüde tamamlandığını biliyorum. Umuyorum, Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçeleri dikkate alınarak yeni bir tasarı hazırlanmıştır.

      CHP, yabancılara taşınmaz satışı ile ilgili olarak hukuka uygunluğu ön planda tutmaktadır. Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçeleri gerçekten de üzerinde durulması gereken önemdedir. Bunların gözardı edilerek, özellikle de karşılıklılık ilkesi dikkate alınmaksızın yapılacak tüm düzenlemelere CHP karşıdır. Çünkü yabancı bir ülkenin Türk yurttaşlarına sağlamadığı olanağı, Türkiye Cumhuriyetinin bu yabancı ülkenin yurttaşlarına sağlaması doğru değildir. Kaldı ki, işin doğası gereği, uluslararası hukuk da karşılıklılık ülkesini gözetmemizi öngörür.

      Kemal KILIÇDAROĞLU – CHP İstanbul Milletvekili

    • Çek Kanunu Tasarısı TBMM’de

      Karşılıksız çek bedelini faiziyle ödeyen kişiler hakkındaki soruşturma, dava ve mahkumiyet kararlarının ortadan kalkması ile ticari hayatta karşılaşılan sorunların çözümü amacıyla bu yıl sonuna kadar çeklerin, üzerindeki yazılı tarihten önce bozdurulamayacağını öngören Çek Kanunu Tasarısı, TBMM Adalet Komisyonunda 3 Haziran Çarşamba günü görüşülmeye başlanacak.

      Ticari yaşamı önemli ölçüde etkileyecek düzenlemeler içeren tasarıya göre, bankalar, önce çek hesabı açtırmak isteyenin yasaklı olup olmadığını kontrol edecek, ayrıca kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni gösterecek.

      Bankalar, çek hesabı açtırmak isteyenlerin yasaklılık durumuna ilişkin adli sicil kayıtlarını, açık kimliklerini saptamak için fotoğraflı nüfus cüzdanı veya pasaport örneklerini, yerleşim yeri belgelerini, vergi kimlik numaralarını isteyecek, tacir olanların ayrıca ticaret sicili kayıtlarını alacak.

      Çek hesabının kapatılması halinde, bunları, hesabın kapatıldığı tarihten itibaren 10 yıl süreyle saklamakla yükümlü olacak bankaların dışında hiçbir gerçek ve tüzel kişi çek defteri bastıramayacak.

      HAMİLİNE ÇEKLER FARKLI BASILACAK

      Hamiline düzenlenecek çekler, açıkça ayırt edilebilecek biçimde bastırılacak. Bu çeklere ilişkin işlemlerin işlendiği ayrı çek hesapları açılacak ve hamiline düzenlenecek çeklerin yapraklarında ”hamiline” ibaresi matbu olarak yer alacak.

      Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu bankaya ibraz edildiğinde hamilin vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenecek.

      KARŞILIKSIZ HER ÇEK YAPRAĞI İÇİN BANKAYA CEZA

      ”Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılacak.

      Banka, karşılıksız çıkan her bir çek yaprağı ile ilgili olarak ödemekle yükümlü olduğu miktarı, ancak ibraz eden hamile talep ettiği takdirde ödeyecek. Buna göre, banka, hamile, talep ettiği takdirde süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için; karşılığının hiç bulunmaması halinde, çek bedeli 475 lira veya üzerinde ise 475 lira, bu tutarın altındaysa çek bedelini ödeyecek.

      Karşılığının kısmen bulunması halindeyse banka, çek bedeli 475 lira veya altındaysa, çek bedelini aşmamak koşuluyla kısmi karşılığı 475 liraya tamamlayacak bir miktarı; çek bedelinin 475 liradan fazla olması halinde çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmi karşılığa ilave olarak 475 lira ödemekle yükümlü olacak.

      BANKALARIN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ

      Bankalar, hamiline çek hesabı sahiplerinin açık kimlik, adres, vergi kimlik numarası, bu hesaplardan ödeme yapılan kişilere ait bilgiler ile bu kişilere yapılan ödemelerin tutarlarını ve üzerinde vergi kimlik numarası bulunmayan çeklere ilişkin bilgileri, Gelir İdaresi Başkanlığına elektronik ortamda bildirilecek.

      Bankalar, hamiline çek defteri yaprağını kullanmadan, hamiline çek düzenlendiğini tespit etmeleri halinde, mevcut delilleriyle birlikte durumu, tespit tarihinden itibaren en geç 1 hafta içinde Cumhuriyet başsavcılığına ve Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmekle yükümlü olacak.

      Banka, çekle ilgili olarak karşılıksız işleminin yapılması halinde hesap sahibiyle ilgili bilgileri, ibraz tarihinden itibaren 10 gün içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirecek.

      KARŞILIKSIZ ÇEK VERENE HESAP AÇMA YASAĞI

      Karşılıksız çek veren kişi hakkında, hamilin şikayeti üzerine her bir çekle ilgili olarak bin 500 güne kadar adli para cezasına hükmolunacak. Ancak hükmedilecek adli para cezası, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacak. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmedecek.

      Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı ile ilgili herhangi bir adres değişikliği bildiriminde bulunulmadığı sürece, kişinin çek hesabı açtırırken bildirdiği adrese Tebligat Kanununa göre derhal tebligat çıkarılacak. Adresin bankaya yanlış bildirilmesi veya fiilen terk edilmiş olması halinde de tebligat yapılmış sayılacak.

      Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararına ilişkin bilgiler, Merkez Bankasının ilgili birimine elektronik iletişim araçlarıyla bildirilecek. Bu bilgiler, Merkez Bankası tarafından internet ortamında yayımlanacak.

      ETKİN PİŞMANLIK

      Karşılıksız çek bedeli, faiziyle tamamen ödenmiş olması halinde etkin pişmanlıktan yararlanılabilecek.

      Buna göre, karşılıksız çek bedelini düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek faizle tamamen ödeyen kişi hakkında, ”soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından davanın düşmesine, mahkumiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına” karar verilecek.

      Bu durum şikayetten vazgeçme halinde de uygulanacak.

      YASAKLIYA ÇEK DEFTERİ VEREN BANKACIYA CEZA

      Tacir olmayan kişiye, tacir çek defteri veren banka görevlisine 50 günden 150 güne kadar adli para cezası uygulanacak.

      Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağıyla ilgili bankaya gerçek dışı beyanda bulunan kişi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.

      Beyanname almadan veya beyannameye rağmen, hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı bulunan kişiye veya bu kişinin yönetim organında görev yaptığı veya temsilcisi ya da imza yetkilisi olduğu tüzel kişiye çek defteri veren banka görevlileri 50 günden 150 güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.

      Kısmenveya tamamen karşılığı bulunmayan çekle ilgili olarak talebe rağmen, ”karşılıksızdır” işlemi yapmayan banka görevlisine, şikayet üzerine 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası uygulanacak.

      Hakkındaki çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararına rağmen çek düzenleyen kişiye, fiil daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasına çarptırılacak. Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilen kişi adına çek hesabı açan banka görevlisi hakkında da aynı ceza uygulanacak.

      YENİ ÇEK DEFTERLERİ BASTIRILACAK

      Kanunun yayımını izleyen 1 ay içinde Merkez Bankasınca yayımlanacak tebliğde belirlenen esaslara uygun olarak yeni çek defterleri bastıracak olan bankalar, 2009 yılı sonuna kadar müşterilerine yeni çek defterleri verecek ve eski çek defterlerini imha edecek.

      Bankaların, müşterilerine verdikleri çek defterlerinden keşide edilen çekler, Türk Ticaret Kanununda aranan koşulları taşıması kaydıyla geçerli olacak. Ancak üzerinde yazılı düzenleme tarihi henüz gelmemiş olsa bile bu çeklerin en geç 1 Temmuz 2010 tarihine kadar muhatap bankaya ibraz edilmesi gerekecek.

      Yürürlükteki kanuna göre açılmış davalar, asliye ceza mahkemesinde görülerek sonuçlandırılacak.

      Ekonomik sıkıntılarla çeklerin zamanında ödenememesi sonucunda ticari hayatta karşılaşılan sorunlara ve mağduriyetlere çözüm üretilmesi için de düzenleme yapılan tasarıya göre, bu yılın sonuna kadar üzerine yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersiz olacak.

      ”FARKLI BİR SONUÇ ORTAYA ÇIKABİLİR”

      TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yürürlükteki kanunun sorunları çözemediğini, beklentileri karşılayamadığını; yoğun bir toplumsal talebe dönüşen yeni Çek Yasası arayışı olduğunu söyledi.

      İyimaya, tasarıyla ilgisi olanlara görüşlerini bildirmeleri için yazı gönderildiğini, toplantıya davet ettiklerini anlattı.

      Özellikle 2-3 konunun kamuoyunu yakından ilgilendirdiğini, gerek çek suçları gerekse cezalar bakımından yeni bir sisteme geçildiğini ifade eden İyimaya, ”Peki, bu yeni sisteme geçilirken eski suçlar ve cezalar; hüküm kurulmuş olsun, takip devam ediyor olsun veya henüz işleme başlanmamış olsun, ne olacak? İşte tasarının can alıcı noktası burası. Ben, dahi ne olacağını bilmiyorum. Anayasanın 38. maddesi, suç ve cezalarının ihdasında var olan bilimsel ilkeler, tarafların karşılıklı menfaatleri dengelenerek, Komisyonumuzda bu konuda ya Bakanlar Kurulunun benimsediği çözüm doğrultusunda bir görüş ya da farklı bir sonuç ortaya çıkabilecektir” diye konuştu.

      İyimaya, düzenlemenin büyük ölçüde amaca elverişli olduğunu belirtti ve ”Tüm sorunları çözebilecek mi? Mükemmelliyetçiliğin modern hukukta da modern uygarlıkta da yeri yok” dedi.

      AA

      2009-06-01 15:45:51

Yorum yaparak destek olabilirsiniz

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s