Referandum ve Yurtdışı Çıkış Yasağı


Referandum ve Yurtdışı Çıkış Yasağı

Bu günlerde çok sorulan sorulardan bir tanesi referandum ve yurt dışı çıkış yasağı. Bilindiği üzere bu konuda referandumda oylanacak metinde bir düzenleme yer almakta. Buna göre:
Madde 23
Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir. Yerleşme hürriyeti, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak; Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek; Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir.
Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.
Vatandaş sınır dışı edilemez ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamaz.

Konuyla ilgili olarak henüz metin taslak halindeyken bazı gözlemler yapmış ve sizlerle paylaşmıştım. Bu kapsamda vergi veya diğer kamu borçlarından dolayı yurt dışına çıkış yasağı konulması özellikle Anayasamız bakımından kişilerin seyahat özgürlüğünü kısıtladığı için çok hassas bir konudur.
Anayasa Mahkemesi’nin yurtdışı çıkış yasağı konusunda 18.10.2007 tarihinde verdiği K.2007/81 sayılı iptal kararı ve bu kararın 8.12.2007 tarihli Resmi Gazetede yayınlanması sonrasında oluşturulmak zorunda kalınan yeni kanuni düzenleme maalesef iptal öncesi düzenlemeden farklı bir durum yaratmamıştır. Bu çerçevede, 5766 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanunu ile Gümrük Kanunu kapsamına giren amme alacakları ile bunlara ait zam ve cezalarını ödeme emrinin tebliğ tarihini takip eden yedi gün içerisinde ödemeyen ya da bu Kanun hükümleri uyarınca hakkında bu alacaklar nedeniyle ihtiyati haciz kararı alınan amme borçlusunun yurt dışına çıkışının alacaklı tahsil dairesinin talebi halinde ilgili makamlarca engelleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, yurt dışı çıkış yasağı yüz bin Yeni Türk Lirası ve üzerinde olan teminat altına alınmamış amme alacağı için uygulanacak olup, hastalık, iş bağlantısı gibi hallerde alacaklı tahsil dairesinin uygun görmesi ve bildirimi üzerine ilgili makamlar tarafından sözkonusu yasak kaldırılacaktır.


Anayasamızın 12. maddesi temel hak ve hürriyetlerin niteliğini belirlemektedir. Bu temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması konusunda 13. maddede, “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.” ifadesi yer almaktadır. 23. madde ise, herkesin yerleşme ve seyahat hürriyetine sahip olduğunu belirtmekte seyahat hürriyetinin suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek amaçlarıyla kanunla sınırlanabileceğini belirtmektedir. Bu maddeye göre vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, vatandaşlık ödevi ya da ceza soruşturması veya kovuşturması sebebiyle sınırlanabilir.
Burada temel hak ve hürriyetlerden olan seyahat hürriyetinin sınırlanmasında bir kanun metninin olması bu kanun metnindeki düzenlemelerin hukuka uygun olduğu anlamını taşımamaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta getirilecek sınırlamaların, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağıdır. Mevcut düzenlemenin bu ölçülere uyduğunu söylemek doğru olmayacaktır.
Burada nirengi noktası yurtdışına çıkma yasağının bir yargı kararı olmadan konulmasıdır. Zira gönderilen ödeme emrine rağmen yedi gün içerisinde belirtilen rakamı ödemeyen ya da hakkında ihtiyati haciz kararı alınan kişiye alacaklı tahsil dairesinin talebi halinde ilgili makamlarca yurtdışı yasağı getirilmektedir. Bu durumda hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmayan kişilerin seyahat hürriyetleri hukuka aykırı bir şekilde engellenmektedir. Bir başka ifade ile sadece İdare’nin borçlu olduğunu ileri sürdüğü bir kişinin seyahat hürriyeti doğrudan engellenebilmektedir.  Oysa Anayasamızın 38. maddesi çerçevesinde İdarenin kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulaması mümkün değildir. Ayrıca ihtiyati haciz gibi yapısı tartışılmaya son derece müsait bir başka kavram da aynı sonucu yaratmaktadır. Sözkonusu uygulama o kadar hukuka aykırıdır ki kişilerin bu durumdan haberdar edilmesi hususu dahi düşünülmemiş, durum çıkış noktalarında öğrenilecek son dakika duyumlarına bırakılmıştır.
Bunların yanında kişinin yurtdışına çıkmasının engellenmesi ile kamu borcunun tahsil edilebileceği gibi bir garip düşünce de ortaya çıkmaktadır. Devletin kişileri bir borç gerçekten var ise bunu ödemelerini sağlayıcı ve kolaylaştırıcı önlemleri alması esas olmalıdır. Kişileri sürekli ülkede tutalım, belki borçları ödenir düşüncesini anlamak mümkün değildir. Özellikle günümüzde iş bağlantıları sebebiyle sürekli yurtdışına çıkmak zorunda olan ve işlerini düzeltmek amacı taşıyan kişilere sen yurtdışına çıkma ben de borçlarımı tahsil edemeyeyim demek anlamsızdır.
Bu tür hükümlerin Anayasa’da yer alması elbette haklar bakımından daha önemli bir güvence teşkil etmektedir. Fakat daha önemli olan hukuk devleti ve hukukun üstünlüğü kavramının Anayasa’da bulunduğunun farkına varılması ve Anayasa değişikliği dışında bu kavramlara uygun düzenlemeler yapılmasıdır.
Bunca yıldır bu sorun varken, Anayasa Mahkemesi iptal kararı vermişken, bu karara rağmen yeni düzenlemede eski düzenleme mantığında düzenleme yapılmışken, yıllardır bu durumu Kanun ile düzeltip hukuka uygun hale getirmek mümkün iken ve Parlamento çoğunluğu varken bu yapılmayıp demokratikleşiyoruz diyerek bu değişikliği Anayasa’da yapmak bir garabeti ortaya koymaktadır. Seyahat hürriyeti dışındaki maddeler incelendiğinde de maalesef madde içeriklerinin boş ve siyasi suistimallere tamamen açık olmasının yanında metnin getirisi götürüsünden kat be kat fazladır.
Fakat bunca yıldır ülkeyi yönetenler aslında aynı kişilerdir. Bunca yıldır bütün hukuki yaklaşımlara karşı, ısrarla bu değişikliği yapmayanların, seyahat özgürlüğünü idari kararlarla engelleyenlerin şimdi bu değişikliğe gitmeleri manidardır.
Sanki kötü bir rüya gibi. Hayırdır inşallah.

http://www.resulkurt.com/artikel.php?artikel_id=3519

12 responses to “Referandum ve Yurtdışı Çıkış Yasağı

  1. merhaba ben şu anda vatani gurevimi yapmaktayım ben askere gec geldiğim için üçayon gun yada 2000tl bir bır mahkeme kararı var bukarar varken yada para cezasını taksıt yapıp kısacası karar varken yurdışına gidip gelme yapabilirmiyim teşekurler

    • hakkınızda yurtdışına çıkış yasağına ilişkin mahkeme kararı yoksa diğer şeyler çıkışınıza engel değildir

  2. Vergi borcunun dışında, askerlik durumu bakaya olanlar yurt dışına çıkabilecek mi?

  3. ben 4 yildir almanyadayim türkiyede 5adet cek yazildi bana pasport vermiyorlar af yasasindan faydalanirmiyim

  4. selamlar,
    vergi borcumdan dolayı yurtdışı çıkış yasağım var, şimdi ne olacak?
    otomatik olarak kalkacak mı bu yasak?
    yoksa biryerlere başvurmamız mı lazım?
    cevaplarsanız sevinirim

    kolay gelsin
    selimmert

    • Amme alacakları takibine göre verilen yasakların iptal edilmesi gerekiyor. İptali kimin yapacağı belli değil.

      Zira ilgili kanunlarda bu serbestlik var.

      Referandum arkasından, vergi konseyi yasakların konması gerektiği ve hakimlerin hızlı çalışması gerektiğini beyan etti.

      İzliyoruz, gelişmeleri paylaşacağız.

      • sonuçta yeni anayasa maddesinde şu yazmıyor ” vergi borcu olanlar yurtdışına serbestce çıkabilecekler. ”

        anayasa maddesinde yazan şudur ” hakim kararı ile yurtdışı çıkışı engellenebilir”

        Benim anayasa maddesinden anladığım, kesin emin olduğum tek nokta vardır. ” tüm yurtdışı yasakları iptal edilecek. hakim kararıyla tekrar konulacak.”

        yanılmış olmak istiyorum.

  5. Sayın admin’in dediklerine Kesinlikle katılıyorum.

    Yeni anayasada bu maddenin olmasına karşı olmadığım gibi destekliyorum.

    Benim anlatmak istediğim ise, demokratik uygulama olmayan keyfi yurt dışı çıkış yasağını uygulatan da, uygulayan da aynı hükümet olduğu paradoksudur. 🙂

    Çok sevgiyle,

  6. Ben
    Eylül 13, 2010 11:05 am
    Sayın admin,

    Öcelikle yorumlarınız ve bize yer verdiğiniz portalınız için size bir kere daha teşekkür ederek sözlerime başlamak istiyorum.

    takıldım yine “yurt dışı çıkış yasağı”
    Bu yasak uygulamada nasıl dı?

    Mahkeme kararları dışında, Vergi daireleri, belli bir miktar borcu geçtiğinde yurt dışı çıkış yasağı uyguluyordu.

    Eski anayasa da böyle bir madde mi vardı? yani “Vergi daireleri istediği zaman yurt dışı yasağı koyar” yazan bir madde mi vardı demek istiyorum.

    Bu yaptırım Hükümetlerle ve maliye bakanlığı ile ilgili bir yaptırımın kanunu ile ilgiliydi diye düşünüyorum. Daha da açıkçası; hükümetler isteseydi anayasa da yazmasa dahi bu kanunu geçersiz hale getirebilirdi.

    Aynı 5941 sayılı çek yasasında yaptıkları gibi, ne İsa’ya ne Musa’ya yaramayacak bir kanunu anayasaya alarak, yurt dışı çıkış yasaklarını mahkeme kararlarına bıraktılar. Ha Ali hoca, ha hoca Ali, eskiden de mahkeme kararı olduğunda kim yurt dışına çıkabiliyordu ki?

    Eski anayasa da Mahkemeler “yurt dışı çıkış yasağı koyamaz” diye bir madde mi vardı?

    Kusura bakmayın, ben tesadüfen buldum ve okudum. Herkese tavsiye ederim. -Kural koymanın kuralları- (Yazar: Hamdi Özçelikel) herkes mutlaka bu kitabı bir kere okumalı, boşuna yapılacak harcamaların ve zaman kayıplarının önüne nasıl geçileceği çok güzel örneklerle anlatılmış…

    Sayın sk’nın deyimiyle ” çok işimiz var çoookkkk.” (kendisinden izin almadan alıntıladım, tabi uyarlayarak, Sayın sk’ya selam ve sevgilerimi sunuyorum.)

    • Ben’in yorumunu bu tarafa aktardım 🙂

      yukarıda alıntı yaptığım yazı aslında tam olarak anlatıyor. Yüksek yargının aksi kararlarına rağmen yurtdışı yasağı uygulanıyordu.

      Evet: Anayasa’da vergi borcuna yurtdışı yasağı konulur diye bir madde yok idi.

      Ama şu anda yurtdışı yasağı için mahkeme kararı gerekir deniyor. Açık açık vergi borcu nedeniyle yasak gelmeyecek dendi.

      Taahhütlerden ötürü yurtdışı yasağı gelenler dışında bir engel olmaması gerekiyor.

Yorum yaparak destek olabilirsiniz

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s